Czy ibuprofen zagraża psu lub kotu?

Ważne. To substancja o wysokim ryzyku. Jeśli pupil miał z nią kontakt, nie zwlekaj i skontaktuj się z weterynarzem.

Pierwsza pomoc

Sprawdź, ile tabletek mogło zniknąć i jakiej dawki.
Zabierz opakowanie i zapamiętaj godzinę.
Nie podawaj żadnych domowych leków ani mleka.
Zadzwoń natychmiast do weterynarza.

Substancja toksyczna

niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ)

Ibuprofen należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), podobnie jak ketoprofen, naproksen i diklofenak. Leki te hamują enzymy COX-1 i COX-2, odpowiedzialne za syntezę prostaglandyn. Prostaglandyny PGE2 i PGI2 chronią błonę śluzową żołądka i pomagają regulować przepływ krwi przez nerki. Uczestniczą również w procesach związanych z krzepnięciem krwi. Gdy ibuprofen blokuje ich produkcję, żołądek traci naturalną ochronę przed kwasem solnym i pepsyną. Mogą powstawać nadżerki, głębokie wrzody i krwotoki. W ciężkich przypadkach dochodzi do perforacji żołądka lub dwunastnicy.

Ibuprofen zagraża także nerkom. Zahamowanie prostaglandyn powoduje skurcz tętniczek doprowadzających krew do kłębuszków nerkowych. Spada filtracja krwi, rozwija się niedokrwienie i może dojść do martwicy cewek nerkowych. Lek zaburza również funkcjonowanie płytek krwi przez ograniczenie produkcji tromboksanu A2. Wydłuża to czas krwawienia i zwiększa utratę krwi z wrzodów przewodu pokarmowego. Zagrożenie rośnie wraz ze spożytą dawką, ale również wielokrotne podawanie niewielkich ilości ibuprofenu może prowadzić do uszkodzeń.

Psy i koty różnią się sposobem usuwania tych leków. U psów ibuprofen podlega krążeniu wątrobowo-jelitowemu. Trafia z żółcią do jelit, skąd ponownie wchłania się do krwi. Wydłuża to kontakt narządów z toksyczną substancją. Koty są co najmniej dwukrotnie bardziej wrażliwe na toksyczność NLPZ niż psy. Mają niedobór enzymów uczestniczących w glukuronidacji, zwłaszcza UGT1A6. Ich wątroba znacznie gorzej przekształca te leki, dlatego substancje dłużej krążą w organizmie. Nie podawaj psu ani kotu ludzkich leków przeciwbólowych na własną rękę. Ibuprofen występuje w popularnych preparatach przeciwbólowych, między innymi w tabletkach zawierających 200 mg i 400 mg substancji czynnej.

Objawy zatrucia

Nudności i intensywny ślinotok
Utrata apetytu
Wymioty pokarmem lub pianą
Apatia i osłabienie
Ból brzucha, u psa możliwa pozycja modlitewna
Biegunka
Fusowate wymioty zawierające strawioną krew
Czarny, smolisty stolec
Bladość błon śluzowych i przyspieszone bicie serca
Wzmożone pragnienie i częstsze oddawanie moczu
Skąpomocz lub całkowity brak moczu
Chwiejny chód, drżenia mięśniowe, drgawki lub śpiączka

Pierwsze objawy zatrucia ibuprofenem mogą wystąpić już od 0,5 do 4 godzin po spożyciu. Zauważysz ślinotok, nudności, brak apetytu, wymioty i apatię. Pies może przyjmować pozycję modlitewną, z klatką piersiową przy ziemi i uniesionym zadem. Od 6 do 24 godzin rozwijają się uszkodzenia żołądka i jelit. Mogą wystąpić fusowate wymioty, czarny stolec, bladość błon śluzowych i przyspieszone bicie serca. Od 24 do 72 godzin pojawiają się oznaki uszkodzenia nerek. Zwierzę może początkowo pić i oddawać więcej moczu, a następnie oddawać go bardzo mało lub wcale. Nie czekaj na objawy. Uszkodzenia tkanek mogą rozpocząć się już w ciągu 60 do 120 minut.

Przy masywnych dawkach ibuprofenu, przekraczających 400 mg/kg, objawy neurologiczne mogą rozwinąć się już od 2 do 12 godzin po spożyciu. Zwierzę traci koordynację ruchów, ma drżenia mięśniowe i drgawki. Może wystąpić śpiączka. Od 24 do ponad 72 godzin możliwa jest perforacja przewodu pokarmowego, prowadząca do zapalenia otrzewnej i wstrząsu septycznego. Bez natychmiastowej operacji śmierć może nastąpić w ciągu kilku do kilkunastu godzin od perforacji.

Co robi weterynarz

Jeśli podejrzewasz połknięcie ibuprofenu, natychmiast skontaktuj się z lecznicą weterynaryjną. Lekarz dobierze postępowanie do gatunku zwierzęcia, spożytej dawki i czasu od zatrucia. W ciągu pierwszych 1 do 2 godzin może wywołać wymioty odpowiednimi lekami. U psów stosuje się apomorfinę lub ropinirol, a u kotów deksmedetomidynę albo ksylazynę. Lekarz może następnie podać węgiel aktywowany, który ogranicza wchłanianie toksyny. Ze względu na krążenie wątrobowo-jelitowe kolejne dawki węgla bywają podawane co 4 do 8 godzin przez 24 do 48 godzin. Nie próbuj samodzielnie wywoływać wymiotów solą ani wodą utlenioną. Nie podawaj również mleka, ponieważ nie neutralizuje ibuprofenu.

Przy ryzyku uszkodzenia nerek lekarz stosuje płynoterapię dożylną, zwykle przez minimum 48 do 72 godzin. Monitoruje wydalanie moczu i parametry nerkowe, w tym mocznik, kreatyninę i SDMA. Ochronę przewodu pokarmowego zapewniają między innymi omeprazol, mizoprostol i sukralfat. Przy ciężkich zatruciach może być potrzebne leczenie specjalistyczne, w tym wymiana osocza lub hemoperfuzja. Nie istnieje swoista odtrutka na ibuprofen. Leczenie rozpoczęte przed upływem 2 godzin daje pomyślne lub doskonałe rokowanie. Opóźnienie przekraczające 12 do 24 godzin pogarsza rokowanie. Gojenie wrzodów żołądka u psów może wymagać minimum 10 do 21 dni terapii.

Jak zapobiegać

Trzymaj ibuprofen i inne ludzkie leki przeciwbólowe poza zasięgiem psa i kota. Nie pozostawiaj tabletek na podłodze, szafce nocnej ani w otwartej torebce. Niektóre drażetki mają słodką otoczkę sacharozową, przez co pies może potraktować je jak przysmak. Zamykaj plecaki, kosmetyczki i torebki zawierające leki. Zwierzę potrafi przegryźć blister lub plastikową buteleczkę i połknąć kilka tabletek razem z fragmentami opakowania.

Podczas świąt i rodzinnych spotkań zwracaj uwagę na leki pozostawione przez domowników i gości. Sprawdź, czy dzieci nie mają dostępu do tabletek, które mogłyby upuścić. Zabezpieczaj również kosze na śmieci przed zwierzętami. Jeśli pies kuleje, ma gorączkę po szczepieniu albo jest po urazie, nie podawaj mu nawet połowy ludzkiej tabletki przeciwbólowej. Skontaktuj się z weterynarzem.

Dawka

U psów pojedyncza dawka ibuprofenu od 25 do 50 mg/kg m.c. może wywołać wymioty, nudności, biegunkę i ból brzucha. Powyżej 100 do 125 mg/kg m.c. rośnie ryzyko ciężkich wrzodów i krwotoków. Dawki powyżej 175 do 300 mg/kg m.c. zagrażają nerkom, a powyżej 400 mg/kg m.c. mogą wywołać drgawki i śpiączkę. Minimalną dawkę śmiertelną określono na około 600 mg/kg m.c., a LD50 wynosi od 600 do 700 mg/kg m.c. Nawet podawanie od 5 do 16 mg/kg m.c. dziennie przez kilka dni może powodować wrzody i uszkodzenie nerek. U kotów próg toksyczności żołądkowo-jelitowej wynosi powyżej 5 mg/kg m.c., a ostrej nefrotoksyczności powyżej 20 mg/kg m.c. Nie podano dokładnej dawki śmiertelnej ibuprofenu dla kotów.

Jedna tabletka ibuprofenu 200 mg oznacza dla psa o masie 10 kg dawkę 20 mg/kg m.c. Jest bliska progowi zatrucia i wymaga interwencji weterynaryjnej. Tabletka 400 mg to już 40 mg/kg m.c. U kota ważącego 4 kg tabletka 200 mg daje 50 mg/kg m.c., a 400 mg aż 100 mg/kg m.c. Obie dawki stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Inne NLPZ również są groźne. Kapsułka ketoprofenu 50 mg to 5 mg/kg m.c. u psa 10 kg i 12,5 mg/kg m.c. u kota 4 kg. Tabletka naproksenu 220 mg daje odpowiednio 22 mg/kg m.c. i 55 mg/kg m.c. Tabletka diklofenaku 50 mg daje psu 10 kg dawkę 5 mg/kg m.c., która jest wysoce toksyczna. Podane masy dotyczą substancji czynnej, a nie całego preparatu.

Postać leku	Zawartość substancji	Ile to dla psa 10 kg	Ile to dla kota 4 kg
ibuprofen, tabletka 200 mg	200 mg	20 mg/kg: blisko progu zatrucia, konsultacja	50 mg/kg: zagrożenie życia
ibuprofen, tabletka 400 mg	400 mg	40 mg/kg: objawy ze strony żołądka i jelit	100 mg/kg: zagrożenie życia
ketoprofen, kapsułka 50 mg	50 mg	5 mg/kg	12,5 mg/kg
naproksen, tabletka 220 mg	220 mg	22 mg/kg	55 mg/kg
diklofenak, tabletka 50 mg	50 mg	5 mg/kg: wysoce toksyczna	12,5 mg/kg

Bezpieczne zamienniki

leki przeciwbólowe dla zwierząt wyłącznie od weterynarza

Zawsze sprawdzaj skład produktu przed podaniem.

Najczęstsze pytania

Pies zjadł ibuprofen. Co robić?

Natychmiast skontaktuj się z lecznicą weterynaryjną, nawet jeśli pies nie ma objawów. Nie wywołuj samodzielnie wymiotów solą ani wodą utlenioną, ponieważ możesz spowodować dodatkowe uszkodzenia.

Czy można dać psu ibuprofen na ból?

Nie podawaj psu ibuprofenu na własną rękę. Nawet dawki od 5 do 16 mg/kg m.c. dziennie przez kilka dni mogą powodować wrzody żołądka i uszkodzenie nerek.

Ile ibuprofenu zabija psa?

Minimalną dawkę śmiertelną ibuprofenu u psów określono na około 600 mg/kg m.c., a LD50 wynosi od 600 do 700 mg/kg m.c. Znacznie mniejsze dawki mogą jednak powodować ciężkie krwotoki, niewydolność nerek i drgawki, dlatego nie czekaj na objawy.

Czy kot może dostać ibuprofen?

Nie podawaj kotu ibuprofenu, ponieważ jest co najmniej dwukrotnie bardziej wrażliwy na toksyczność NLPZ niż pies. Już dawki powyżej 5 mg/kg m.c. mogą uszkadzać przewód pokarmowy, a powyżej 20 mg/kg m.c. zagrażają nerkom.

Po jakim czasie pojawiają się objawy zatrucia ibuprofenem?

Pierwsze objawy mogą wystąpić od 0,5 do 4 godzin po spożyciu, a krwawienia z przewodu pokarmowego od 6 do 24 godzin. Oznaki ostrego uszkodzenia nerek mogą rozwinąć się dopiero od 24 do 72 godzin, dlatego nie odkładaj wizyty u weterynarza.

Czy istnieje odtrutka na ibuprofen dla psa lub kota?

Nie istnieje swoista odtrutka na ibuprofen ani inne NLPZ. Lekarz może ograniczać wchłanianie leku, stosować węgiel aktywowany, płynoterapię dożylną i preparaty chroniące przewód pokarmowy.

Źródła

Treść w trakcie weryfikacji weterynaryjnej.

Gdzie zadzwonić

W bazie mamy 721 lecznic z telefonem, w tym 32 z dyżurem całodobowym. Na stronie miasta widać, która jest czynna w tej chwili, a jeśli żadna, to kiedy otwiera najbliższa.